Volgens Paul Smeets, hoofd van de Beton & Prefab afdeling bij Raab Karcher, was dat een hele uitdaging. ‘Er is eerst gedacht aan prefab metselwerk, maar zijn uiteindelijk, in overleg met bouwbedrijf Kambier en Marsaki, gegaan voor lichtbeton omdat de werkzaamheden om de wanden “behangklaar” te maken, minimaal zijn.
Een droge bouw betekent ook direct doorkunnen met de afbouw. Daarnaast hebben we allerlei producenten vergeleken om de kosten zo laag mogelijk te houden. Dat is ook het voordeel van het werken met een bouwmaterialenhandel. Wij zijn niet producent gebonden. Daarnaast moest bouwbedrijf Kambier ook de EPN in de gaten houden die uiteindelijk op 0,55 is uitgekomen.

De woningen zijn door projectontwikkelaar Marsaki met WTS Architecten en aannemer Kambier ontwikkeld. Vervolgens werd Raab Karcher gevraagd om behalve te leveren ook te monteren. Het innovatieve is dat Bouwbedrijf Kambier beroep doet op Raab Karcher voor aanlevering van het totale pakket aan bouw- en afwerkingsmaterialen, één aanspreekpunt dat direct betrokken is bij zowel materiaal keuze als logistieke coördinatie. De werkzaamheden bestaan onder andere uit het leveren en monteren van de fundering, de begane grondvloer, de verdiepings- en dakvloer en alle woningscheidende- en binnenwanden. Zo levert Raab Karcher naast gevelstenen, binnendeurkozijnen en binnendeuren ook de isolatie. Keukens en tegels worden geleverd en geplaatst door Raab Karcher. De uitvoeringscoördinatie is in handen van de Kambier.

Het oorspronkelijke idee voor de woningen komt van Hans Slemmer, oud-directeur van WTS architecten. Volgens projectarchitect Don Monfils van het Vlissingse bureau, die het project uiteindelijk uitvoerde, heeft Slemmer het concept starterswoning opnieuw tegen het licht gehouden. ‘Hij bedacht een zeer smalle diepe woning. Dat betekent dat je qua kosten voordelig zit omdat je minder gevel en dak hoeft te bouwen en bovendien verlies je natuurlijk minder energie bij een kleiner gevel- en dakoppervlak.’ Directeur-eigenaar André Jasperse van bouwbedrijf Kambier vult aan: ‘WTS wilde echt opnieuw kijken hoe ze een origineel concept voor een complete maar goedkope starterswoning konden neerzetten. Vaak komt het namelijk neer op het uitkleden van een bestaande woning. Uiteindelijk pakte woningbouwvereniging Woonburg het idee op en kwam het project via Marsaki bij ons terecht.’

Goede samenwerking
De samenwerking met Raab Karcher is het bouwbedrijf uit Koudekerke heel goed bevallen. Andre Jasperse: ‘Raab Karcher heeft zowel technisch als financieel meegedacht en is bereid om mee risico’s te dragen.’ Raab Karcher zelf wil met dit project laten zien dat het mee kan denken om efficiënt, economisch verantwoord en duurzaam een grote klus te klaren. Het bedrijf heeft het voordeel dat het onafhankelijk is van de producent. ‘Wij kunnen dus gaan voor de optimale combinatie en oplossing’, aldus Paul Smeets. Volgens hem is er geen andere bouwmaterialenhandel in Nederland die dit soort projecten aankan. ‘De doorsnee bouwmaterialenhandel is een doorgeefluik. Wij geven ook advies, kunnen op niveau meedenken en kunnen desgewenst ook de montage van de prefabelementen op ons nemen.

Raab Karcher is niet bang dat het in het water van aannemers - haar klanten - aan het vissen is. Volgens Paul Smeets zijn veel aannemers juist blij als ze de cascobouw kwijt zijn. Dat betekent namelijk ook dat ze het risico kunnen verleggen. Andre Jasperse: ‘Het is een tendens om naast de levering ook de montage uit te besteden. Gespecialiseerde ploegen doen dit werk veel sneller en dus goedkoper.’ Er blijven voor Kambier nog genoeg werkzaamheden over zoals; de buitengevel metselen, de kozijnen plaatsen en de afbouw binnen.

De bouw van de casco’s gaat naar verwachting maar zes weken duren. Het gaat om woningen in de dorpen Domburg, Biggekerke, Aagtekerke en later Meliskerke op Walcheren. De starterswoningen moeten ervoor zorgen dat de jongeren niet langer wegtrekken naar de stad, maar in de dorpen blijven wonen.

Crisis
Zowel Kambier, WTS Architecten als Raab Karcher hopen in de toekomst nog meer van dit soort prefab projecten uit te voeren. Smeets: ‘In de huidige periode van crisis zijn goedkope starterswoningen bijna het enige wat nog loopt en wij willen bij de bouw hiervan een belangrijke rol spelen.’ Volgens Jasperse kijken verschillende gemeenten en coöperaties toe hoe de verkoop gaat verlopen. ‘Maar gezien de marktontwikkeling verwacht ik zeker dat we meer van dit soort huizen gaan neerzetten.’

De aannemer is blij met de EPN van 0,55, maar denkt dat de woning in de praktijk nog minder energie zal vragen dan dat het getal aangeeft. ‘De berekeningstechniek is niet geschikt voor dit soort kleine smalle woningen. Met de toepassing van aardwarmte, zonnecollectoren en een goede isolatie denk ik dat de bewoners een zeer geringe hoeveelheid energie gaan gebruiken.’

Het succes van het project zit hem volgens Jasperse in samenwerking. ‘Vanaf het allereerste begin hebben we met WTS, Marsaki en Raab Karcher samen gezeten en overlegd. Dat betekent dat de kunst van de architect, onze kennis van bouwen en het financiële inzicht en mede het advies van Raab Karcher samenkomen. En het houdt ook in dat we tijdens de bouw niet voor verrassingen zullen komen te staan. De kosten worden bijvoorbeeld al meegenomen in de planfase.’

Duurzaam
De kostenvoordelen die de goede samenwerking opleverde, worden geïnvesteerd in bijzondere duurzame en architectonische toepassingen. Zo zijn de huizen allen aangesloten op een individuele aardwarmtebron. Daarnaast hebben de woningen een zonneboiler in de keuken en wordt er via een daklicht gebruik gemaakt van het licht van de zon.

Architectonisch stond er wel wat spanning op het project, aldus Monfils. ‘Je bouwt in kleine dorpen op het platteland met veel oude huizen. Hoe laat je deze woningen niet detoneren? Wij hebben dat gedaan door bijvoorbeeld te kiezen voor een mooie golvende keramische baksteen die van veraf doet denken dat er een pannendak op de platte huizen zit. Beneden in de gevel hebben we een donkere baksteen toegepast die herinneringen oproept aan de zwarte planken die veel gebruikt worden in traditionele Zeeuwse boerderijen.’ Daarnaast deed de smalle gevel weer opgeld; de rijtjes van zes huizen zijn niet breder dan een groot herenhuis.